J. R. R. Tolkin: Život u Srednjoj zemlji

Dž. R. R. Tolkin je bio čovek od nauke – ligvista, filolog, poliglota – ali je najpoznatiji kao kreator čuvenog sveta Srednje zemlje, po kojoj smo putovali prateći avanture hobita, ljudi, vilovnjaka i patuljaka. Stvorio je čak 15 veštačkih jezika, od kojih su napoznatiji kvenija i sindarin

Novi Zeland, set na kom je sniman film “Hobit”
Foto: Andres Iga, Unsplash

 

“U jednoj rupi u zemlji živeo je hobit. Ne u gadnoj, prljavoj, vlažnoj rupi, ispunjenoj ostacima crva i zadahom vlage, niti, pak, u suvoj, ogoleloj, peščanoj rupi, u kojoj nema na šta da se sedne, i u kojoj nema ništa za jelo: ovo je bila hobitska rupa, a to znači – udobnost…”

Ovo su reči koje su, na neki način, stvorile istoriju. Više od 80 godina nakon što su nastale, i dalje imaju ogroman uticaj kako na ljubitelje fantastike širom sveta, tako i na opštu kulturu.

U pitanju je, naravno, prvi pasus čuvene knjige Hobit, koju je Tolkin osmislio kao priču za laku noć svojoj deci, ali na nagovor prijatelja ipak objavio 1937. godine.

Tolkin nije ni sanjao kakav će uticaj njegova knjiga ostaviti na čitalačku publiku. Postala je toliko popularna čak i kod odrasle publike, da je Tolkin, na nagovor svog izdavača, George Allen & Unwin, pristao da napiše i nastavak. Trebalo mu je celih 10 godina da to i učini.

Mada napisan i zamišljen kao jedna knjiga, Gospodar prstenova je tokom 1954. i 1955. godine objavljen u tri dela: Družina prstena, Dve kule i Povratak kralja.

Od tada pa do danas, ostao je jedna od najčitanijih i najvoljenijih knjiga u istoriji.

 

 

Dubina i slojevitost sveta Srednje zemlje, u koju je smeštena radnja Hobita i Gospodara prstenova, došli su do punog izražaja tek posthumnim objavljivanjem čuvenog Silmariliona, koji predstavlja svojevrsnu mitološku, istorijsku, lingvističku i arhitektonsku infrastukturu Tolkinovog sveta.

Filologija, nauka o jezicima, bila je Tolkinova najveća ljubav tokom celog života. Budući lingvista, za svoj slojeviti svet je stvorio čak petnaest veštačkih jezika, od kojih su najpoznatija dva vilovnjačka iz Gospodara prstenova: kvenija i sindarin.

Kasnije je razvio čitavu kosmogoniju i istoriju Srednje zemlje kao pozadinu za te jezike.

Uz ogromno poznavanje anglosaksonskog i drevnog norveškog jezika, Tolkin je govorio ili razumeo dosta evropskih jezika, od velškog i gelskog, do romanskih (francuski, španski i italijanski), germanskih (rani oblici nemačkog i holandskog, kao što je stari saksonski) i baltičkih i slovenskih, kao što su litvanski i ruski, a sa razumevanjem je čitao i srpski.

Od svih jezika koje je znao, najviše je voleo finski, koji je naučio da bi u originalu mogao pročitati finski ep Kalevala. Govorio je da mu zvuk finskog najviše prija.

 

Posted by Middle Earth Art by Lily on Sunday, December 30, 2018

 

Džon Ronald Ruel Tolkin je rođen 3. januara 1892. u Blumfontejnu u današnjoj Južnoafričkoj Republici, kao sin Artura i Mejbel Tolkin. Bio je profesor anglosaksonskog jezika na Oksfordskom univerzitetu, kao i profesor engleskog jezika i književnosti, takođe na Oksfordu.

Bavio se pisanjem epske fantastike, fantastike uopšte i poezije tokom celog života, i kroz njih je doživeo međunarodnu slavu.

Van naučnih krugova, najpoznatiji je kao autor romana Gospodar prstenova, zatim njegovog prethodnika, Hobita, kao i velikog broja posthumno izdatih knjiga o istoriji zamišljenog sveta zvanog Arda: uglavnom jednog njenog kontinenta, Srednje zemlje, gde se odigrava radnja ova njegova dva najpoznatija romana.

Velika popularnost i uticaj ovih dela su ustoličila Tolkina kao oca žanra moderne fantastike (high-fantasy).

Što se tiče naučnih krugova, bio je visoko uvaženi leksikograf i stručak za anglosaksonski i staronordijski jezik. Pripadao je književnoj diskusionoj grupi The Inklings i bio je blizak prijatelj sa K.S. Luisom, autorom knjiga o Narniji.

 



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *