Odlazak lovca na planete

Nakon 9 godina provedenih u lovu na planete, svemirski teleskop Kepler, letelica koja nam je otkrila da Mlečni put ima više planeta nego zvezda, tone u san

Umetnička ilustracija teleskopa Kepler
Izvor: NASA/Wendy Stenzel

Tekst: Nevena Grubač

Nakon 9 godina provedenih u lovu na planete izvan Sunčevog sistema, i nakon što je ostao bez goriva za dodatne korekcije svoje orbite a samim tim i za nove naučne misije, svemirski teleskop Kepler odlazi u zasluženu penziju. Iza sebe je ostavio zaveštanje u vidu 2.600 otkrivenih van solarnih planeta, i što je najvažnije – potpuno nov pogled na svemir čiji smo deo.

Nasa je po prvi put došla na ideju o svemirskom teleskopu koji bi lovio egzoplanete – planete koje nisu deo Sunčevog sistema – pre čitavih 35 godina. Tada nismo znali ni za jednu drugu planetu osim naših devet, uključujući i Plutona. Danas, nakon samo nekoliko godina provedenih u svemiru, Kepler nas je ostavio sa saznanjem da naša galaksija, Mlečni put, ima više planeta nego zvezda.

Skora analiza Keplerovih podataka zaključuje da između 20 i 50 procenata zvezda naše galaksije u svojim sistemima ima planete, verovatno kamenite u sastavu, koje se nalaze u naseljivoj zoni. To znači da se one nalaze na takvoj udaljenosti od svoje matične zvezde koja omogućava vodi da se u tečnom stanju zadrži na površini planete. Tehnički, na planetama koje se nalaze u naseljivoj zoni, niti je previše toplo, što bi značilo isparavanje vode, niti previše hladno, što bi značilo njeno smrzavanje. Naučnici nam kažu, a i sami to osećamo, da je tečna voda preduslov za život bilo gde u kosmosu. I sada znamo, zahvaljujući Kepleru, da je planeta koja bi mogla podržati život verovatno negde u našem galaktičkom susedstvu. Čak i na samom kraju svog puta, Kepler juriša sa svima nama u civilizacijskom obračunu sa kosmičkom usamljenošću.

Kada se u martu 2009. vinuo ka svemiru, sa sobom je poneo najmoderniju opremu tadašnjeg vremena za merenje sjaja zvezda, uključujući najveću digitalnu kameru za posmatranje dubokog svemira. Tokom svog veka, Kepler je ovim tehnološkim očima posmatrao više od 500.000 zvezda. Stečena saznanja ne samo da su nam promenila pogled na egzoplanete uopšte, i na njihov neverovatno veliki broj, već su produbila i naše razumevanje drugih polja astronomije, poput evolucije i istorije Mlečnog puta, početnih faza eksplozija umirućih zvezda poznatih kao supernove, ali i prirodu samog širenja svemira. Kepler je definicija ne samo uspešne misije, već i one koja je prevazišla sva očekivanja.

Međutim, ovo nije kraj. Iako je ostao bez goriva, Kepler je daleko od beskorisne, napuštene mašine. Podaci koje je prikupio dok je još uvek bio operativan će još dugo okupirati pažnju naučnika, ali će i pomoći njegovom nasledniku, misiji TESS, u njenom lovu na planete koje orbitiraju oko 200.000 najsjajnijih i najbližih nam zvezda Mlečnog puta.

U međuvremenu, Kepler ostaje u svojoj trenutnoj orbiti, daleko od Zemlje, da konačno sam bira u koje zvezde će da gleda. Zaslužio je.



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *